Lakier zabezpieczający farbę akrylową - czym i jak ją chronić
Farbę akrylową na ścianie zabezpiecza się bezbarwnym lakierem akrylowym na bazie wody, nakładanym w dwóch cienkich warstwach na całkowicie wyschniętą farbę. Lakier tworzy zmywalną, odporną na wodę i tłuszcz powłokę, a ponieważ jest bezbarwny, nie zmienia koloru ściany, tylko jej połysk (do wyboru półmat lub połysk). Taka ochrona ma sens tam, gdzie ściana jest chlapana, brudzona i często myta: w kuchni, łazience, przedpokoju, na klatce schodowej. Jeśli pytasz o obraz namalowany akrylami, odpowiedzią jest werniks z warstwą izolującą, o czym piszemy w osobnej sekcji niżej.
Czy farbę akrylową na ścianie trzeba zabezpieczać
Nie zawsze. Farby akrylowe bardzo się między sobą różnią odpornością na mycie. Mówi o tym klasa odporności na szorowanie na mokro według normy PN-EN 13300. Skala ma pięć stopni:
| Klasa | Ubytek powłoki w badaniu |
|---|---|
| 1 | poniżej 5 µm po 200 cyklach szorowania |
| 2 | od 5 do poniżej 20 µm po 200 cyklach |
| 3 | od 20 do poniżej 70 µm po 200 cyklach |
| 4 | poniżej 70 µm po 40 cyklach |
| 5 | 70 µm i więcej po 40 cyklach |
Klasa 1 oznacza najwyższą odporność. Badanie wykonuje się po 28 dniach utwardzania powłoki, więc świeżo pomalowana ściana jest mniej odporna niż ta sama ściana po miesiącu. W sypialni czy gabinecie wystarcza zwykle farba klasy 2 lub 3. W kuchni, przedpokoju i pokoju dziecka lepiej sprawdza się klasa 1.
Lakier przydaje się w trzech sytuacjach:
- ściana jest pomalowana farbą o słabszej klasie, a nie chcesz jej przemalowywać,
- powierzchnia ma kontakt z wodą, parą albo tłuszczem, czyli miejsca przy zlewie, płycie kuchennej, umywalce i prysznicu,
- ściana jest narażona na brud mechaniczny: cokoły, lamperie, korytarze i klatki schodowe, gdzie ścianę obijają buty, ręce i mop.
Czym zabezpieczyć farbę akrylową na ścianie
Do ścian stosuje się bezbarwne lakiery akrylowe na bazie wody, przeznaczone do nakładania na farbę. Przykładem są lakiery zabezpieczające Aqua Ceramic. Producent opisuje je jako bezbarwne, bezzapachowe lakiery akrylowe w wersji półmat i połysk, które można nałożyć na farbę w dowolnym kolorze. Według opisu powłoka jest odporna na wodę, wilgoć, ścieranie i detergenty. Lakier ma w składzie środki przeciwgrzybiczne, a oprócz farby można nim pokryć także tapety, tynki dekoracyjne, drewno, kamień i płyty gipsowo-kartonowe (na każdym podłożu zaczynając od próby na małej powierzchni).
Producent wymienia warunki, które musi spełnić farba pod lakierem. Może to być farba akrylowa, silikonowa albo ceramiczna, ale powinna pozwalać ścianie „oddychać” i mieć co najmniej 3. klasę odporności na szorowanie. Lakier nakłada się dopiero po całkowitym wyschnięciu farby.
Zwróć uwagę na dwie rzeczy przy wyborze produktu:
- Stopień połysku. Lakier na farbie matowej zawsze doda trochę połysku. Producent Aqua Ceramic zaznacza, że wykończenie nigdy nie będzie idealnie matowe jak w farbie.
- Przeznaczenie. Lakier ścienny jest do powierzchni pionowych. Nie ma ścieralności wystarczającej na podłogę ani na blat kuchenny, a nie nadaje się też do powierzchni trwale zanurzonych w wodzie.
Jak zabezpieczyć farbę akrylową krok po kroku
- Odczekaj, aż farba całkowicie wyschnie. Producent lakieru wymaga, by podłoże było suche.
- Umyj i osusz ścianę. Podłoże ma być suche i wolne od brudu, tłuszczu i kurzu. Ubytki uzupełnij i zamaluj przed lakierowaniem.
- Zrób próbę na małym fragmencie. Zobaczysz, jak lakier zmienia połysk i czy dobrze schnie na danym podłożu. Na tapecie winylowej producent zaleca odczekać 6 godzin i sprawdzić, czy lakier wysechł i się nie klei.
- Nałóż pierwszą warstwę wałkiem, cienko i równo.
- Po 4-6 godzinach nałóż drugą warstwę. Producent zaleca łączną grubość powłoki około 150 µm w dwóch warstwach.
- Pilnuj warunków: temperatura podłoża i powietrza od +5 do +30 °C, wilgotność względna do 80%, bez pełnego słońca.
- Daj powłoce czas. Woda na lakierowaną powierzchnię po 24 godzinach, pełna funkcjonalność po około 28 dniach.
Lakier Aqua Ceramic jest lakierem akrylowym na bazie wody, więc zachlapania usuwa się wodą, dopóki nie wyschną. Zaschnięte krople zdejmuje się szpachelką.
Lakier nie usuwa przyczyny wilgoci
Jeśli farba odpada, puchnie albo pojawia się na niej grzyb, lakier niczego nie naprawi. Najpierw trzeba znaleźć źródło wody: cieknącą rurę, przemarzającą ścianę albo słabą wentylację, którą producent lakieru wskazuje jako najczęstszą przyczynę grzyba. Dopiero po usunięciu przyczyny ścianę oczyszcza się, maluje i zabezpiecza.
Lakier nie blokuje też późniejszej zmiany koloru. Producent Aqua Ceramic podaje, że lakieru nie trzeba zdzierać ani matowić: ścianę się myje, uzupełnia ubytki, maluje nowym kolorem i ponownie lakieruje.
Jak zabezpieczyć farbę akrylową na obrazie
Część osób szuka lakieru do farb akrylowych, bo chce zabezpieczyć obraz na płótnie. To inne zadanie i inne produkty. Obrazy akrylowe zabezpiecza się werniksem, który chroni farbę przed kurzem i zanieczyszczeniami, ujednolica połysk, a w wersji z filtrem UV ogranicza blaknięcie kolorów. Producent werniksów Golden zastrzega, że nie są one przeznaczone do mebli ani podłóg.
Dystrybutor farb artystycznych Golden zaleca przed werniksem warstwę izolującą. Jest ona trwała i nieusuwalna, oddziela farbę od werniksu i pozwala w przyszłości usunąć sam werniks razem z brudem, bez naruszania warstwy malarskiej.
- Obraz malowany cienkimi warstwami powinien schnąć 2-3 dni przed nałożeniem warstwy izolującej, a malowany grubo lub techniką impasto tydzień lub dwa.
- Warstwę izolującą nakłada się dzień przed werniksowaniem.
- Między kolejnymi warstwami werniksu robi się przerwę 3-6 godzin, aż powierzchnia przestanie być lepka.
- Werniksy matowe i satynowe nakłada się najwyżej w dwóch warstwach.
Najczęstsze pytania
Czym zabezpieczyć farbę akrylową na ścianie?
Bezbarwnym lakierem akrylowym na bazie wody, przeznaczonym do ścian, w dwóch warstwach na całkowicie wyschniętą farbę. Wybierz półmat, jeśli chcesz zachować efekt zbliżony do matu, albo połysk, jeśli ściana ma być mocno błyszcząca.
Czy lakier zmieni kolor farby?
Lakier bezbarwny nie zmienia odcienia, ale zmienia połysk. Dlatego próba na małej powierzchni przed lakierowaniem całej ściany jest obowiązkowa.
Czy lakier do ścian nada się na podłogę albo meble?
Nie. Lakiery ścienne są przeznaczone do powierzchni pionowych i nie mają ścieralności wymaganej na podłodze czy blacie.
Czy zamiast lakieru wystarczy lepsza farba?
Często tak. Farba 1. klasy odporności na szorowanie dobrze znosi mycie w kuchni czy przedpokoju. Lakier jest potrzebny tam, gdzie ściana ma regularny kontakt z wodą, parą lub tłuszczem, albo gdy chcesz ochronić już pomalowaną ścianę słabszą farbą.
Jak zabezpieczyć obraz akrylowy?
Werniksem, najlepiej na warstwę izolującą. Obraz musi najpierw całkowicie wyschnąć: przy cienkich warstwach 2-3 dni, przy grubych tydzień lub dwa.